पुणे : पुणे शहर आणि हिंजवडी आयटी पार्कमधील प्रवास अधिक सुरक्षित आणि सुलभ करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलण्यात आले आहे. महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC) आणि पुणे आयटी सिटी मेट्रो रेल लिमिटेड (PITCMRL) यांनी हिंजवडी आयटी पार्कमधील पाच मोठ्या कंपन्यांशी थेट संपर्क साधून त्यांच्या कार्यालयीन कॅम्पसना जवळच्या मेट्रो स्थानकांशी जोडण्यासाठी समर्पित फुटओव्हरब्रिज (FOB) उभारण्याचा प्रस्ताव दिला आहे.
हिंजवडी मेट्रो मार्गिकेचा काही भाग लवकरच सुरू होण्याची अपेक्षा असताना ही योजना पुढे आली आहे. मेट्रोचा वापर करणाऱ्या हजारो कर्मचाऱ्यांना स्थानकावरून कार्यालयापर्यंत पोहोचण्यासाठी गर्दीचे रस्ते ओलांडावे लागू नयेत, तसेच पादचाऱ्यांची सुरक्षितता वाढावी, हा या योजनेमागील प्रमुख उद्देश आहे.
५ मोठ्या कॅम्पसना थेट मेट्रोशी जोडण्याचा प्रयत्न
हिंजवडी आयटी पार्कमधील प्रस्तावित पाच कॅम्पसचा एकत्रित कर्मचारीवर्ग जवळपास ९० हजार आहे. त्यामुळे ही योजना कार्यान्वित झाल्यास मोठ्या संख्येने कर्मचाऱ्यांना दररोज मेट्रो स्थानक आणि कार्यालयादरम्यान सुरक्षित, थेट आणि सोयीस्कर मार्ग उपलब्ध होणार आहे. मेट्रो स्थानकांच्या आसपास वाढणारी पादचारी गर्दी आणि वाहतुकीचा ताण लक्षात घेता अशा थेट जोडणाऱ्या FOB मुळे स्थानिक वाहतूक व्यवस्थेलाही काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
दोन कंपन्यांचा सकारात्मक प्रतिसाद
MIDCला या प्रस्तावाला आतापर्यंत दोन कंपन्यांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला आहे. यातील एक तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कंपनी आहे, तर दुसरा एक खासगी विकसकाकडून चालवला जाणारा बिझनेस पार्क आहे.
या दोन्ही संस्थांनी हिंजवडी फेज-२ मधील त्यांच्या कॅम्पसना MIDC Circle, Hinjawadi Circle 1 आणि Hinjawadi Circle 2 या मेट्रो स्थानकांशी जोडण्यासाठी फुटओव्हरब्रिज उभारण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. या दोन कॅम्पसमध्ये मिळून सुमारे ५५ हजार कर्मचारी कार्यरत असल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे केवळ दोन FOB उभारले तरी मोठ्या प्रमाणावर आयटी कर्मचाऱ्यांना त्याचा थेट फायदा होणार आहे.
MIDCची जमीन, कंपन्यांकडून बांधकामाचा खर्च
प्रस्तावित व्यवस्थेनुसार फुटओव्हरब्रिजच्या खांबांसाठी आवश्यक जमीन MIDCकडून उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे, तर ब्रिजच्या बांधकामाचा खर्च संबंधित कंपन्यांनी उचलायचा आहे. MIDCचे कार्यकारी अभियंता आर. जी. तोतला यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या दोन प्रस्तावांसाठी आवश्यक मंजुरी आधीच देण्यात आली आहे. त्यामुळे संबंधित प्रकल्प प्रत्यक्षात पुढे नेण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
आणखी तीन कंपन्यांशी चर्चा सुरू
MIDCने आणखी तीन मोठ्या कंपन्यांशी अशाच प्रकारच्या पादचारी पुलांसाठी संपर्क साधला आहे. या प्रस्तावित FOBद्वारे त्यांच्या कॅम्पसना मान, श्री शिवछत्रपती शिवाजी महाराज चौक, हिंजवडी आणि हिंजवडी सर्कल 1 येथील मेट्रो स्थानकांशी जोडण्याचा विचार आहे. या तीन कॅम्पसमध्ये मिळून सुमारे ३२ हजार कर्मचारी कार्यरत असल्याचे सांगण्यात आले आहे. संबंधित कंपन्यांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाल्यास या मार्गिकेवरील मेट्रो प्रवाशांसाठी आणखी मोठी सुविधा उपलब्ध होऊ शकते.
MIDC, मेट्रो प्राधिकरण आणि खासगी कंपन्यांचा संयुक्त उपक्रम
ही संपूर्ण योजना मेट्रो प्रशासन, MIDC आणि खासगी कंपन्यांच्या संयुक्त प्रयत्नातून उभारण्याचा विचार आहे. मोठ्या कार्यालयीन कॅम्पस आणि मेट्रो स्थानकांमध्ये थेट पादचारी संपर्क उपलब्ध करून देणे, हा या उपक्रमाचा मुख्य केंद्रबिंदू आहे. हिंजवडीसारख्या मोठ्या आयटी केंद्रात दररोज हजारो कर्मचारी खासगी वाहने, कॅब, बस आणि इतर साधनांवर अवलंबून असतात. मेट्रोशी थेट पादचारी कनेक्टिव्हिटी उपलब्ध झाल्यास सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर वाढण्यास मदत होऊ शकते.
वाहतूक कोंडी कमी होण्याचीही अपेक्षा
हिंजवडी आयटी पार्कमध्ये कार्यालयीन वेळेत मोठ्या प्रमाणावर वाहतूक कोंडी होते. आयटी कर्मचाऱ्यांची संख्या, वाढती वाहनसंख्या आणि प्रमुख चौकांवरील वाढता वाहतुकीचा ताण यामुळे पादचारी आणि वाहनचालक दोघांनाही अडचणींचा सामना करावा लागतो. मेट्रो स्थानकातून थेट कॅम्पसमध्ये जाण्यासाठी सुरक्षित FOB उपलब्ध झाल्यास रस्त्यावर पादचाऱ्यांची अनियंत्रित हालचाल कमी होऊ शकते. यामुळे वाहतूक नियोजन अधिक सुसूत्र होण्यास मदत होण्याची शक्यता आहे.
कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य
मोठ्या रस्त्यांवरून पायी जाणाऱ्या कर्मचाऱ्यांसाठी सुरक्षित मार्ग उपलब्ध करून देणे ही या योजनेची महत्त्वाची बाब आहे. विशेषतः सकाळच्या आणि संध्याकाळच्या गर्दीच्या वेळेत वेगाने धावणाऱ्या वाहनांमधून रस्ता ओलांडणे टाळता आल्याने अपघाताचा धोका कमी होऊ शकतो. तसेच हवामानातील बदल, पावसाळ्यातील वाहतूक आणि वाढलेली पादचारी गर्दी लक्षात घेता थेट पादचारी पूल ही भविष्यातील गरज ठरू शकते.
पुण्याच्या मेट्रो नेटवर्कला मिळणार अतिरिक्त बळ
मेट्रो मार्गिका सुरू होणे हे एक पाऊल असले, तरी ‘लास्ट-माईल कनेक्टिव्हिटी’ मजबूत केल्याशिवाय सार्वजनिक वाहतुकीचा पूर्ण लाभ मिळत नाही. मेट्रो स्थानकापासून अंतिम गंतव्यस्थानापर्यंतचा प्रवास सोपा आणि सुरक्षित असणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. हिंजवडीतील आयटी कॅम्पसना थेट FOBने जोडण्याचा प्रस्ताव हा याच दृष्टिकोनातून महत्त्वाचा आहे. भविष्यात इतर मोठ्या कार्यालयीन संकुलांनाही अशाच प्रकारे मेट्रोशी जोडण्याचा मार्ग यामुळे खुला होऊ शकतो.
हिंजवडीकरांसाठी ‘मेट्रो टू ऑफिस’ प्रवास अधिक सोपा होण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल
दोन कंपन्यांकडून मिळालेला सकारात्मक प्रतिसाद आणि आणखी तीन कंपन्यांशी सुरू असलेल्या चर्चेमुळे हिंजवडी आयटी पार्कमध्ये मेट्रो आणि कार्यालयांदरम्यान थेट पादचारी कनेक्टिव्हिटी निर्माण होण्याची शक्यता मजबूत झाली आहे.
सुमारे ९० हजार कर्मचाऱ्यांना संभाव्य फायदा, सुरक्षित पादचारी मार्ग, मेट्रोचा वाढता वापर आणि वाहतूक कोंडी कमी करण्याची शक्यता या सर्व बाबींमुळे हा उपक्रम हिंजवडीच्या वाहतूक व्यवस्थेसाठी महत्त्वाचा ठरणार आहे. आगामी काळात प्रस्तावित FOBचे बांधकाम कधी सुरू होते आणि सर्व पाच कंपन्यांकडून अंतिम मंजुरी कधी मिळते, याकडे आता नागरिक आणि आयटी कर्मचाऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
