मुंबई : नेपाळमध्ये आलेल्या भीषण जलप्रलयामुळे मोठे संकट निर्माण झाले असून, या आपत्तीमध्ये महाराष्ट्रातील मानसरोवर यात्रेसाठी गेलेले ८० पर्यटक अडकले असल्याची माहिती समोर आली आहे. या पर्यटकांपैकी आतापर्यंत केवळ चार जणांशी संपर्क होऊ शकला असून ते सुरक्षित असल्याची माहिती मिळाली आहे. मात्र उर्वरित पर्यटकांशी संपर्क होत नसल्याने त्यांच्या कुटुंबीयांची चिंता वाढली आहे. नेपाळमधील पूरपरिस्थिती अत्यंत गंभीर असून अनेक भागांमध्ये जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र सरकारने केंद्र सरकार आणि नेपाळमधील यंत्रणांशी समन्वय साधत अडकलेल्या पर्यटकांची माहिती मिळविण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत.
जलप्रलयामुळे नेपाळमध्ये भीषण परिस्थिती
दिलेल्या माहितीनुसार, नेपाळमध्ये आलेल्या जलप्रलयामुळे मोठ्या प्रमाणावर जीवित व वित्तहानी झाली आहे. अनेक नागरिक बेपत्ता असल्याचेही सांगण्यात येत आहे. काही भागांमध्ये पूराच्या पाण्याचा वेग इतका प्रचंड होता की घरे, इमारती, पूल आणि इतर पायाभूत सुविधा वाहून गेल्या, तर अनेक गावांचा संपर्क तुटला आहे. तिबेटमधून आलेल्या पुराच्या पाण्यामुळे परिस्थिती आणखी गंभीर बनल्याची माहिती देण्यात आली आहे. त्यामुळे मदत आणि बचावकार्यापुढे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.
मानसरोवर यात्रेकरूंच्या सुरक्षेची चिंता
भारतामधून अनेक भाविक आणि पर्यटक मानसरोवर यात्रेसाठी नेपाळमार्गे गेले होते. महाराष्ट्रातून गेलेल्या पर्यटकांमध्ये विविध जिल्ह्यांतील तसेच इतर राज्यांतील नागरिकांचा समावेश असल्याची माहिती आहे. रिचा टूर ट्रॅव्हल्सच्या दोन वाहनांमधून ८० पर्यटक मानसरोवरकडे रवाना झाल्याचे सांगण्यात आले आहे. मात्र पूरपरिस्थिती आणि संपर्कव्यवस्थेतील अडथळ्यांमुळे सर्व पर्यटकांशी संपर्क साधणे शक्य होत नसल्याने प्रशासनाची चिंता वाढली आहे.
८० पैकी फक्त चौघांशी संपर्क
राज्याचे मंत्री गिरीश महाजन यांनी माध्यमांशी संवाद साधताना सांगितले की, ८० पर्यटकांपैकी आतापर्यंत केवळ चार जणांशी संपर्क झाला आहे. हे चारही पर्यटक सुरक्षित असल्याचे समजले आहे. उर्वरित पर्यटक सध्या नेमक्या कोणत्या ठिकाणी आहेत, त्यांची सद्यस्थिती काय आहे आणि त्यांच्यापैकी महाराष्ट्रातील किती नागरिक आहेत, याची माहिती मिळविण्यासाठी प्रशासनाकडून प्रयत्न सुरू आहेत. काही वाहनांमध्ये महाराष्ट्रासह आंध्र प्रदेश आणि दक्षिण भारतातील इतर राज्यांतील प्रवासी असण्याची शक्यता असल्याने सर्व प्रवाशांची स्वतंत्र माहिती गोळा करण्याचे काम सुरू आहे.
‘तुमच्या आजूबाजूचे कोणी नेपाळला गेले असतील तर माहिती द्या’
गिरीश महाजन यांनी नागरिकांना विशेष आवाहन करताना सांगितले की, नातेवाईक, शेजारी किंवा ओळखीचे कोणी नेपाळला गेले असल्यास त्यांची माहिती तातडीने प्रशासनाला द्यावी. प्रशासनाकडे उपलब्ध असलेल्या माहितीतून पर्यटकांची ओळख पटविणे, त्यांचे शेवटचे लोकेशन शोधणे आणि आवश्यक असल्यास बचाव यंत्रणांशी संपर्क साधणे अधिक सोपे होणार आहे. त्यामुळे नागरिकांनी उपलब्ध असलेली प्रवासाची माहिती, ट्रॅव्हल एजन्सीचे तपशील किंवा संपर्क क्रमांक प्रशासनापर्यंत पोहोचवणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
जिल्हाधिकाऱ्यांना माहिती गोळा करण्याच्या सूचना
पर्यटकांच्या सुरक्षिततेबाबतची माहिती वेगाने मिळवण्यासाठी संबंधित जिल्हाधिकाऱ्यांनाही आवश्यक माहिती संकलित करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. विविध भागांतून नेपाळला गेलेल्या पर्यटकांची माहिती तपासण्यात येत असून, त्यांचे नातेवाईक आणि परिचित यांच्याकडूनही माहिती घेतली जात आहे. सरकारने या संपूर्ण परिस्थितीत समन्वय वाढविण्यासाठी माहिती उपलब्ध करून देण्याची व्यवस्था सुरू केल्याचेही सांगण्यात आले आहे.
दिल्लीशी आणि नेपाळ सरकारशी सातत्याने संपर्क
महाराष्ट्र सरकारकडून केंद्र सरकारच्या संबंधित यंत्रणांशी आणि दिल्लीतील अधिकाऱ्यांशी संपर्क ठेवण्यात आला आहे. त्याचबरोबर नेपाळ सरकारशीही समन्वय साधला जात असल्याचे गिरीश महाजन यांनी सांगितले. पर्यटकांच्या सुरक्षिततेसाठी उपलब्ध सर्व माध्यमांचा वापर करून माहिती मिळविण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. केंद्र आणि राज्य सरकारच्या विविध यंत्रणा या परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत.
२४ तास ‘अलर्ट मोड’वर प्रशासन
परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेता महाराष्ट्र सरकार २४ तास अलर्ट मोडवर असल्याचे महाजन यांनी स्पष्ट केले. पर्यटकांची माहिती मिळवणे, संपर्क प्रस्थापित करणे आणि आवश्यक त्या मदतीचे नियोजन करणे यासाठी प्रशासकीय पातळीवर सातत्याने प्रयत्न सुरू आहेत. पूरामुळे काही भागांतील संपर्क यंत्रणा विस्कळीत झाल्याने थेट फोन संपर्क साधण्यात अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे पर्यटकांचे ग्रुप लीडर, ट्रॅव्हल एजन्सी, स्थानिक प्रशासन आणि नेपाळमधील भारतीय यंत्रणांकडून मिळणारी माहितीही महत्त्वाची ठरत आहे.
पर्यटकांच्या वाहनांबाबतही माहिती गोळा करण्याचे काम
मानसरोवर यात्रेवरील पर्यटक कोणत्या वाहनातून प्रवास करत आहेत, कोणत्या मार्गावर आहेत आणि त्यांनी शेवटचा संपर्क कधी साधला, याचा तपशील शोधण्यात येत आहे. वाहनचालक, ट्रॅव्हल एजन्सी आणि यात्रेतील समन्वयकांकडून माहिती मिळवून पर्यटकांचे संभाव्य ठिकाण निश्चित करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. पूरपरिस्थितीमुळे रस्ते आणि पूल बाधित झाले असल्यास बचाव पथकांना पर्यायी मार्गांचा वापर करावा लागू शकतो. त्यामुळे प्रत्येक पर्यटकाचा अचूक ठावठिकाणा निश्चित करणे हे प्रशासनासमोरील प्राथमिक आव्हान आहे.
कुटुंबीयांना माहिती मिळण्याची प्रतीक्षा
नेपाळमध्ये गेलेल्या पर्यटकांच्या कुटुंबीयांमध्ये सध्या चिंतेचे वातावरण आहे. त्यांच्या आप्तेष्टांशी संपर्क होत नसल्याने अनेक कुटुंबीय प्रशासनाकडून अधिकृत माहितीची प्रतीक्षा करत आहेत. दरम्यान, चार पर्यटकांशी संपर्क होऊन ते सुरक्षित असल्याचे कळल्याने काही प्रमाणात दिलासा मिळाला असला तरी उर्वरित पर्यटकांची स्थिती स्पष्ट होणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
प्रशासनाचे आवाहन : माहिती द्या, शोधमोहीमेला मदत करा
नेपाळमधील आपत्तीच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्रातील पर्यटकांचा शोध घेण्याचे प्रयत्न वेगाने सुरू आहेत. तुमच्या कुटुंबातील, नातेवाईकांतील, शेजारच्या किंवा परिचयातील कोणी नेपाळला गेले असल्यास त्यांची माहिती तातडीने संबंधित प्रशासनाला द्यावी, असे आवाहन मंत्री गिरीश महाजन यांनी केले आहे. पर्यटकांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देत केंद्र आणि राज्य सरकारच्या यंत्रणा एकत्रितपणे काम करत असून, प्रत्येक उपलब्ध माहितीच्या आधारे बेपत्ता किंवा संपर्काबाहेर असलेल्या पर्यटकांचा शोध घेण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. सर्व पर्यटक सुखरूप असावेत आणि लवकरात लवकर त्यांच्या कुटुंबीयांशी संपर्क प्रस्थापित व्हावा, अशीच सर्वांची अपेक्षा आहे.
