नवादा, बिहार : व्यवसाय सुरू करायचा म्हटले की मोठी गुंतवणूक, महानगरातील प्रशस्त कार्यालय, मोठी कर्मचारी संख्या आणि आधुनिक सुविधा आवश्यक असतात, असा अनेकांचा समज असतो. मात्र बिहारमधील नवादा जिल्ह्यातील अम्मार महमूद या तरुणाने हा समज चुकीचा ठरवत घरातूनच ऑनलाइन व्यवसायाची सुरुवात केली आणि अवघ्या काही वर्षांत आपल्या व्यवसायाची उलाढाल दोन कोटी रुपयांच्या घरात पोहोचवली. विशेष म्हणजे, वयाच्या अवघ्या २०व्या वर्षी स्वतःची कंपनी स्थापन करून त्यांनी उद्योजकतेच्या क्षेत्रात वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. त्यांचा हा प्रवास आज अनेक तरुणांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.
वडिलांच्या व्यवसायातून मिळाले उद्योजकतेचे पहिले धडे
अम्मार महमूद यांना लहानपणापासूनच व्यवसायाची आवड होती. त्यांचे वडील व्यवसाय करत असल्यामुळे घरातच त्यांना व्यापाराचे वातावरण अनुभवायला मिळाले. माल पुरवठादारांकडून वस्तू खरेदी करणे, ग्राहकांशी संवाद साधणे, उत्पादनांची विक्री करणे आणि व्यवहार व्यवस्थापन करणे अशा अनेक गोष्टी त्यांनी बालपणापासून जवळून पाहिल्या.
याच अनुभवातून त्यांना व्यवसायातील प्राथमिक बाबी समजण्यास मदत झाली. केवळ उत्पादन विकणे म्हणजे व्यवसाय नसून ग्राहकांच्या गरजा ओळखणे, योग्य किंमत निश्चित करणे, दर्जेदार वस्तू उपलब्ध करून देणे आणि ग्राहकांचा विश्वास टिकवणे या गोष्टीही तितक्याच महत्त्वाच्या आहेत, याची जाणीव त्यांना झाली.
२०१९ मध्ये ऑनलाइन विक्रीचा प्रयोग; २०२२ मध्ये कंपनीची स्थापना
इंटरनेटवर ऑनलाइन विक्री आणि ई-कॉमर्स क्षेत्राची माहिती घेत असताना अम्मार यांची या व्यवसायाकडे विशेष ओढ निर्माण झाली. बीबीएचे शिक्षण घेत असतानाच त्यांनी वडिलांच्या व्यवसायात मदत सुरू ठेवली. शिक्षणासोबत व्यावसायिक अनुभव मिळवण्यावर त्यांनी भर दिला.
२०१९ मध्ये त्यांनी स्वतःचा प्रकल्प सुरू करून फ्लिपकार्ट या ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मवर उत्पादनांची विक्री करण्यास सुरुवात केली. सुरुवातीला हा एक छोटा प्रयोग होता; मात्र ऑनलाइन बाजारपेठेतील संधी, ग्राहकांचा प्रतिसाद आणि विक्रीच्या वाढत्या शक्यता लक्षात घेऊन त्यांनी या क्षेत्रात अधिक गांभीर्याने काम करण्याचा निर्णय घेतला.
त्यानंतर २०२२ मध्ये अवघ्या २०व्या वर्षी त्यांनी Aykitzil Inc या कंपनीची स्थापना केली. स्वतःच्या घरातून व्यवसाय सुरू करत त्यांनी ऑनलाइन विक्रीच्या माध्यमातून देशभरातील ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्याचे उद्दिष्ट ठेवले.
सुरुवातीच्या अडचणींवर मात करत व्यवसायाचा विस्तार
व्यवसायाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात अम्मार यांनी टॉर्च आणि इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंच्या विक्रीवर लक्ष केंद्रित केले. मात्र ऑनलाइन व्यवसाय चालवताना केवळ उत्पादनांची निवड करून चालत नाही, तर त्यामागे अनेक महत्त्वाच्या प्रक्रिया असतात. उत्पादनांचे योग्य पॅकेजिंग, सुरक्षित वाहतूक, वेळेत डिलिव्हरी, वस्तूंची गुणवत्ता आणि ग्राहकांच्या तक्रारींचे निराकरण अशा अनेक आव्हानांना त्यांना सामोरे जावे लागले.
विशेषतः छोट्या शहरातून किंवा गावातून ऑनलाइन व्यवसाय करताना लॉजिस्टिक्स आणि पुरवठा साखळीचे व्यवस्थापन करणे आव्हानात्मक ठरू शकते. या अडचणी लक्षात घेऊन त्यांनी व्यवसायातील त्रुटी समजून घेतल्या आणि त्यावर उपाय शोधण्यास सुरुवात केली.
या प्रवासात त्यांना वॉलमार्ट वृद्धी कार्यक्रमाच्या प्रशिक्षणाचा आणि मार्गदर्शनाचा फायदा झाला. योग्य उत्पादनांची निवड कशी करावी, उत्पादनांचा दर्जा कसा सुधारावा, ग्राहकांच्या अपेक्षा कशा पूर्ण कराव्यात आणि व्यवसायाची कार्यपद्धती अधिक प्रभावी कशी बनवावी, यासंदर्भात त्यांनी मार्गदर्शन घेतले. व्यवसाय वाढवताना केवळ विक्री वाढवण्यापेक्षा ग्राहकांचा विश्वास संपादन करण्यावरही त्यांनी विशेष भर दिला.
काही वर्षांत लाखांवरून दोन कोटींची उलाढाल
अम्मार महमूद यांच्या व्यवसायातील प्रगती त्यांच्या विक्रीच्या आकडेवारीतून स्पष्टपणे दिसून येते. सुरुवातीला मर्यादित प्रमाणात सुरू झालेल्या व्यवसायाने काही वर्षांत मोठी झेप घेतली.
| वर्ष | व्यवसायाची विक्री / उलाढाल |
|---|---|
| २०२२ | अंदाजे ६ ते ८ लाख रुपये |
| २०२३ | सुमारे ७५ लाख रुपये |
| २०२४ | सुमारे २ कोटी रुपये |





