मुंबई : महाराष्ट्राच्या वैद्यकीय क्षेत्रात ऐतिहासिक आणि महत्त्वपूर्ण योगदान देणाऱ्या ग्रँट शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आणि सर ज. जी. समूह रुग्णालयांच्या १८१ वर्षांच्या गौरवशाली वाटचालीचा आढावा घेणाऱ्या विशेष पुस्तकाचे आज मंत्रालय, मुंबई येथे प्रकाशन करण्यात आले. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार यांच्या हस्ते ‘ग्रँट शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आणि सर ज. जी. समूह रुग्णालये : रुग्णसेवा व अध्यापनाचा १८१ वर्षांचा वारसा’ या पुस्तकाचे प्रकाशन झाले.
या प्रसंगी मंत्रिमंडळातील इतर सदस्य तसेच संबंधित विभागातील मान्यवर उपस्थित होते. या पुस्तकाच्या माध्यमातून महाराष्ट्रातील वैद्यकीय शिक्षण, रुग्णसेवा आणि आरोग्य व्यवस्थेच्या विकासात ग्रँट मेडिकल कॉलेज व सर जे. जे. समूह रुग्णालयांनी बजावलेल्या महत्त्वपूर्ण भूमिकेचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे.
१८१ वर्षांचा समृद्ध वैद्यकीय वारसा
ग्रँट शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आणि सर जे. जे. समूह रुग्णालये यांनी गेल्या १८१ वर्षांत वैद्यकीय शिक्षण आणि रुग्णसेवेच्या क्षेत्रात मोठे योगदान दिले आहे. अनेक पिढ्यांतील डॉक्टर, वैद्यकीय तज्ज्ञ, परिचारिका आणि आरोग्य कर्मचारी या संस्थांमधून घडले आहेत.
या संस्थांनी केवळ मुंबईच नव्हे तर महाराष्ट्रासह देशाच्या आरोग्य क्षेत्राला कुशल मनुष्यबळ देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. वैद्यकीय शिक्षणासोबतच अत्याधुनिक उपचारपद्धती, संशोधन आणि विविध वैद्यकीय शाखांमध्ये तज्ज्ञ सेवा देण्याची परंपरा या संस्थांनी जपली आहे.
रुग्णसेवा आणि अध्यापनाचा अनोखा संगम
या संस्थांची ओळख केवळ ऐतिहासिक वास्तू किंवा जुन्या वैद्यकीय महाविद्यालयापुरती मर्यादित नाही. रुग्णसेवा आणि वैद्यकीय अध्यापन यांचा प्रभावी संगम साधणारी ही महत्त्वाची आरोग्य संस्था म्हणून तिच्याकडे पाहिले जाते.
दररोज मोठ्या संख्येने रुग्ण उपचारासाठी या रुग्णालयांमध्ये येतात. त्याचवेळी वैद्यकीय विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष रुग्णसेवेच्या माध्यमातून अनुभवाधारित शिक्षण मिळते. त्यामुळे वैद्यकीय शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या व्यावसायिक कौशल्याला आणि निर्णयक्षमतेला मोठी चालना मिळते.
इतिहासाची नोंद करणारे पुस्तक
१८१ वर्षांचा हा प्रदीर्घ प्रवास एका पुस्तकाच्या माध्यमातून पुढील पिढ्यांसमोर मांडण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. संस्थेची स्थापना, वैद्यकीय शिक्षणातील बदल, रुग्णसेवेचा विस्तार, विविध टप्प्यांवर झालेले विकासकार्य आणि संस्थेशी संबंधित महत्त्वाच्या घटनांचा वारसा जतन करण्यासाठी हे पुस्तक महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
वैद्यकीय क्षेत्रातील विद्यार्थी, डॉक्टर, संशोधक, आरोग्य क्षेत्रातील अभ्यासक आणि इतिहासाची आवड असणाऱ्यांसाठी हे पुस्तक उपयुक्त संदर्भग्रंथ ठरू शकते.
नव्या पिढीसाठी प्रेरणादायी ठेवा
इतिहासातून प्रेरणा घेऊन भविष्यातील आरोग्य व्यवस्थेला अधिक सक्षम करण्याची गरज आहे. १८१ वर्षांच्या अनुभवातून निर्माण झालेली ज्ञानपरंपरा आणि रुग्णसेवेची मूल्ये पुढील पिढीकडे पोहोचविणे महत्त्वाचे आहे.
वैद्यकीय क्षेत्रात तंत्रज्ञानाचा झपाट्याने विकास होत असताना आधुनिक उपचारपद्धतींसोबतच मानवी संवेदना, रुग्णकेंद्री सेवा आणि वैद्यकीय नैतिकता यांनाही महत्त्व देणे आवश्यक आहे. या दृष्टीने अशा ऐतिहासिक संस्थांचा वारसा नव्या पिढीसाठी दिशादर्शक ठरतो.
महाराष्ट्राच्या आरोग्य क्षेत्रासाठी अभिमानाचा वारसा
ग्रँट मेडिकल कॉलेज आणि सर जे. जे. समूह रुग्णालयांनी अनेक दशकांपासून महाराष्ट्राच्या आरोग्य व्यवस्थेला बळकटी दिली आहे. विविध आव्हानात्मक परिस्थितींमध्ये रुग्णसेवा देताना या संस्थांनी आपली विश्वासार्हता कायम ठेवली आहे.
आज झालेल्या पुस्तक प्रकाशनामुळे या ऐतिहासिक संस्थेच्या योगदानाची अधिकृत नोंद एका दस्तऐवजाच्या स्वरूपात पुढे आली आहे. १८१ वर्षांचा वैद्यकीय वारसा, असंख्य रुग्णांना मिळालेली सेवा आणि हजारो वैद्यकीय व्यावसायिकांची घडण यांचा हा प्रवास निश्चितच महाराष्ट्रासाठी अभिमानाची बाब आहे.
वैद्यकीय शिक्षण, संशोधन आणि रुग्णसेवेची परंपरा अशीच पुढे जावी!
या पुस्तकाच्या प्रकाशनातून ऐतिहासिक वारशाचे जतन करण्यासोबतच भविष्यातील वैद्यकीय क्षेत्रासाठी नवी प्रेरणा मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. महाराष्ट्रातील सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्था अधिक सक्षम, आधुनिक आणि सर्वसामान्यांसाठी सुलभ करण्याच्या दिशेने अशा संस्थांची भूमिका भविष्यातही महत्त्वाची राहणार आहे.
