पुणे : वेगाने वाढणारी वाहतूक कोंडी, वाढती वाहनसंख्या आणि नागरिकांचा प्रवासातील वाढता वेळ लक्षात घेता Pune शहरासाठी एक महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प हाती घेण्याची तयारी सुरू झाली आहे. पुणे महानगरपालिकेकडून तब्बल ३४ हजार कोटी रुपयांच्या खर्चातून ५ भूमिगत रस्ते कॉरिडॉर उभारण्याची योजना आखण्यात आली असून, हा प्रकल्प शहराच्या वाहतूक व्यवस्थेत मोठा बदल घडवू शकतो.
सुमारे ४५ किलोमीटर लांबीचे हे भूमिगत रस्ते जाळे शहरातील उत्तर-दक्षिण आणि पूर्व-पश्चिम कनेक्टिव्हिटी मजबूत करण्यासाठी विकसित केले जाणार आहे. या प्रकल्पामुळे शहरातील प्रमुख चौकांवरील वाहतूक कोंडी कमी होण्यास मदत होईल, तसेच प्रवासाचा वेळ मोठ्या प्रमाणात वाचणार असल्याचा दावा प्रशासनाकडून करण्यात येत आहे.
प्राथमिक आराखड्यानुसार हे भूमिगत मार्ग शहरातील सर्वाधिक वाहतूक असलेल्या भागांतून जाणार आहेत. यात Yerawada, Shastrinagar, Kondhwa, Sinhagad Road, Swargate, Khadki आणि Pashan या प्रमुख भागांचा समावेश आहे.
यामध्ये शास्त्रीनगर ते कोंढवा असा एक महत्त्वाचा भूमिगत मार्ग प्रस्तावित करण्यात आला आहे. तसेच पुणे रेल्वे स्थानक, येरवडा आणि सिंहगड रोड यांना जोडणारे भूमिगत कॉरिडॉर देखील विकसित करण्याचा आराखडा आहे. आणखी एक मार्ग पाषाण-कोथरूड परिसराला हिंगणे खुर्दशी जोडणार असून, त्यामुळे शहरातील पूर्व-पश्चिम वाहतुकीलाही मोठा दिलासा मिळू शकतो.
महत्त्वाचे म्हणजे, हा प्रकल्प पुणे मेट्रोच्या प्रस्तावित उत्तर-दक्षिण विस्तारासोबत समन्वय साधून विकसित करण्यात येणार आहे. त्यामुळे भविष्यात शहरात अधिक एकात्मिक आणि आधुनिक सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था उभी राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
महानगरपालिका अधिकाऱ्यांच्या मते, शहरातील वाढती लोकसंख्या आणि वाहनांची संख्या लक्षात घेता केवळ रस्ते रुंदीकरण हा पर्याय पुरेसा राहिलेला नाही. विशेषतः दाट लोकवस्तीच्या भागांमध्ये जमीन संपादन करणे कठीण होत असल्याने भूमिगत पायाभूत सुविधा हा अधिक शाश्वत आणि दीर्घकालीन उपाय मानला जात आहे.
वाहतूक तज्ज्ञांच्या मते, या प्रकल्पामुळे पृष्ठभागावरील वाहतुकीवरील ताण कमी होईल, प्रदूषणात घट होईल आणि शहरातील प्रवास अधिक वेगवान व सुरक्षित होईल. मात्र, एवढ्या मोठ्या प्रकल्पासाठी आर्थिक नियोजन, तांत्रिक अभ्यास आणि पर्यावरणीय परवानग्या यांचे मोठे आव्हान प्रशासनासमोर असणार आहे. नागरिकांकडूनही या योजनेबाबत सकारात्मक प्रतिक्रिया व्यक्त करण्यात येत आहेत. अनेकांच्या मते, जर हा प्रकल्प वेळेत आणि नियोजनबद्ध पद्धतीने पूर्ण झाला, तर पुणे शहराच्या वाहतूक व्यवस्थेला नवे रूप मिळू शकते.
दरम्यान, पुणे महानगरपालिका आणि संबंधित तांत्रिक संस्था सध्या व्यवहार्यता अहवाल, मार्ग नियोजन आणि अंदाजपत्रक अंतिम करण्याच्या प्रक्रियेत आहेत. येत्या काही महिन्यांत या प्रकल्पाबाबत अधिकृत घोषणा आणि पुढील टप्प्यांची माहिती समोर येण्याची शक्यता आहे.
