मोशी (प्रतिनिधी) : मोशी परिसरातील कचरा डेपोमुळे निर्माण होणाऱ्या दुर्गंधी, प्रदूषण, वाढता कचऱ्याचा भार आणि नागरिकांच्या आरोग्याच्या समस्यांबाबत ग्रामस्थ व नागरिकांनी एकत्र येत आपली भूमिका मांडली. कचरा डेपोच्या सद्यस्थितीचा आढावा घेऊन कायमस्वरूपी उपाययोजना करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण बैठक घेण्यात आली. यावेळी नागरिकांच्या तक्रारी, सूचना आणि विविध मागण्या जाणून घेऊन त्यांचे निवेदन स्वीकारण्यात आले. मोशीकरांच्या सर्व मागण्यांशी सहमत असून, नागरिकांचे आरोग्य, पर्यावरणाचे संरक्षण आणि इंद्रायणी नदीचे संवर्धन यासाठी महापालिका प्रशासन तसेच राज्य सरकारकडे सातत्याने पाठपुरावा करण्यात येईल, असा निर्धार व्यक्त करण्यात आला.
कचरा डेपोची क्षमता आणि कार्यपद्धती तपासण्याची मागणी
मोशी येथील कचरा डेपोमध्ये वाढत चाललेला कचऱ्याचा भार आणि त्याच्या व्यवस्थापनाबाबत नागरिकांनी चिंता व्यक्त केली. डेपोची एकूण क्षमता किती आहे, सध्या किती कचरा साठवला जात आहे आणि कचऱ्याची विल्हेवाट कोणत्या पद्धतीने लावली जाते, याची तातडीने तांत्रिक तपासणी करण्याची मागणी ग्रामस्थांनी केली.
या तपासणीचा सविस्तर अहवाल सार्वजनिक करण्यात यावा, जेणेकरून डेपोची प्रत्यक्ष स्थिती आणि त्याचा परिसरावर होणारा परिणाम नागरिकांना समजू शकेल, अशी भूमिका मांडण्यात आली.
प्रत्येक प्रभागात आधुनिक कचरा प्रक्रिया केंद्रे उभारावीत
संपूर्ण शहरातील कचरा एकाच ठिकाणी आणण्याऐवजी कचरा व्यवस्थापनाचे विकेंद्रीकरण करण्याची मागणी नागरिकांनी केली. प्रत्येक प्रभागात आधुनिक आणि वैज्ञानिक पद्धतीने कचरा प्रक्रिया केंद्रे उभारावीत. तसेच ओला आणि सुका कचरा स्वतंत्रपणे संकलित करून त्यावर वेगवेगळी प्रक्रिया करावी, अशी सूचना करण्यात आली.
यामुळे एका ठिकाणी कचऱ्याचा अनावश्यक भार निर्माण होणार नाही आणि कचरा व्यवस्थापन अधिक कार्यक्षम होण्यास मदत होऊ शकते. भविष्यातील वाढती लोकसंख्या आणि कचऱ्याचे प्रमाण लक्षात घेऊन दीर्घकालीन नियोजन करण्याची गरजही यावेळी व्यक्त करण्यात आली.
इंद्रायणी नदीत दूषित लिचेट मिसळत असल्याची तक्रार
या बैठकीत सर्वाधिक गंभीर मुद्दा इंद्रायणी नदीच्या प्रदूषणाचा उपस्थित करण्यात आला. कचरा डेपोमधून निर्माण होणारे दूषित द्रव अर्थात ‘लिचेट’ इंद्रायणी नदीत मिसळत असल्याची तक्रार ग्रामस्थांनी केली.
या प्रकरणाची प्रत्यक्ष पाहणी करून दूषित द्रवाचा संभाव्य प्रवाह तातडीने रोखावा, लिचेटवर शास्त्रोक्त प्रक्रिया करावी आणि नदीच्या पाण्याचे नमुने घेऊन प्रयोगशाळेत तपासणी करावी, अशी मागणी करण्यात आली. तपासणीचे निष्कर्ष नागरिकांसमोर सार्वजनिक करावेत, जेणेकरून प्रदूषणाची वास्तविक स्थिती स्पष्ट होईल, असेही ग्रामस्थांनी सांगितले.
इंद्रायणी नदी ही परिसरातील पर्यावरणीय आणि धार्मिकदृष्ट्या महत्त्वाची जलसंपदा आहे. त्यामुळे नदीचे प्रदूषण रोखण्यासाठी संबंधित विभागांनी समन्वयाने काम करून ठोस उपाययोजना करणे आवश्यक असल्याचे यावेळी अधोरेखित करण्यात आले.
हवा, पाणी आणि मातीच्या गुणवत्तेची नियमित तपासणी करावी
कचरा डेपोच्या आसपासच्या परिसरात दुर्गंधी आणि प्रदूषणाचा त्रास होत असल्याच्या तक्रारी लक्षात घेता हवा, पाणी आणि मातीच्या गुणवत्तेची नियमित तपासणी करण्याची मागणी करण्यात आली.
केवळ एकदाच तपासणी करून प्रश्न संपणार नाही, तर नियमित अंतराने नमुने घेऊन त्यांचे अहवाल सार्वजनिक करणे आवश्यक आहे. प्रदूषणाची पातळी वाढत असल्यास त्यावर तातडीने प्रतिबंधात्मक उपाययोजना कराव्यात, अशी भूमिका ग्रामस्थांनी मांडली.
यासोबतच परिसरातील नागरिकांसाठी आरोग्य तपासणी शिबिरे आयोजित करावीत आणि आवश्यक वैद्यकीय सुविधा उपलब्ध करून द्याव्यात, अशीही मागणी करण्यात आली.
कचरा डेपोचे भविष्यातील व्यवस्थापन कसे असावे, यासाठी महापालिकेने स्पष्ट कृती आराखडा तयार करून तो ग्रामस्थांसमोर मांडावा, अशी मागणी करण्यात आली. या आराखड्यात कचऱ्याचे प्रमाण, प्रक्रिया क्षमता, पर्यावरणीय परिणाम, दुर्गंधी नियंत्रण, लिचेट व्यवस्थापन आणि वाहतुकीचे नियोजन यांचा समावेश असावा.
महत्त्वाचे म्हणजे, हा आराखडा तयार करताना स्थानिक नागरिक, पर्यावरणतज्ज्ञ आणि संबंधित तांत्रिक तज्ज्ञांचा सहभाग घ्यावा. स्थानिकांच्या अडचणी आणि तज्ज्ञांच्या सूचना विचारात घेऊनच अंतिम उपाययोजना निश्चित कराव्यात, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली.
बैठकीला लोकप्रतिनिधी आणि ग्रामस्थांची उपस्थिती
या बैठकीला नगरसेवक निखिल बोरहाडे, नगरसेविका अर्चना सस्ते, सारिका बोरहाडे, सुजाता बोराटे, सारिका गायकवाड, डॉ. सुहास कांबळे, सोसायटी फेडरेशनचे संजीव संगाळे, माजी नगरसेविका कविता आल्हाट, माजी नगरसेवक धनंजय आल्हाट, अतिश बारणे, ज्ञानेश्वर बोरहाडे, निलेश बोराटे, प्रकाश आल्हाट, निखिल सस्ते, नितीन बोरहाडे, राजेश सस्ते यांच्यासह विविध पक्षांचे प्रतिनिधी आणि मोठ्या संख्येने ग्रामस्थ उपस्थित होते.
यावेळी नागरिकांनी आपल्या समस्या आणि सूचना मांडल्या. त्यांचे म्हणणे ऐकून घेत निवेदन स्वीकारण्यात आले. या प्रश्नांवर केवळ चर्चा न करता प्रत्यक्ष उपाययोजना होण्यासाठी पुढील प्रशासकीय स्तरावर पाठपुरावा करण्याचा निर्धार व्यक्त करण्यात आला.
मोशीकरांच्या आरोग्यासाठी कायमस्वरूपी लढा
मोशी परिसरातील नागरिकांना स्वच्छ हवा, शुद्ध पाणी आणि आरोग्यदायी वातावरण मिळणे आवश्यक आहे. कचरा व्यवस्थापनातील त्रुटींमुळे स्थानिक नागरिकांना दीर्घकाळ त्रास सहन करावा लागू नये, यासाठी महापालिका प्रशासनाने तातडीने लक्ष देणे गरजेचे आहे.
नागरिकांच्या आरोग्याशी तडजोड होऊ देणार नाही. कचरा प्रश्नावर कायमस्वरूपी तोडगा काढण्यासाठी पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका आणि राज्य सरकारकडे सातत्याने पाठपुरावा करू. इंद्रायणी नदीचे संरक्षण आणि परिसरातील पर्यावरणाचे संवर्धन यासाठी ठोस उपाययोजना राबविण्याचा आमचा प्रयत्न राहील, असा निर्धार यावेळी व्यक्त करण्यात आला.
