डोंबिवली (प्रतिनिधी) : डोंबिवली पश्चिमेतील गरीबाचापाडा परिसरातील अनमोलनगरी गृहसंकुलाजवळ असलेल्या बाह्यवळण रस्त्यावरील (रिंगरूट) १०० फुटी रस्त्यावर भरविण्यात येणाऱ्या आठवडी बाजाराचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. मागील अनेक महिन्यांपासून दर गुरुवारी या रस्त्यावर फेरीवाल्यांकडून आठवडी बाजार भरविला जात असल्याचे समोर आले आहे. या बाजारामुळे निर्माण होणाऱ्या परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर काही दिवसांपूर्वी महापालिकेच्या ह प्रभागाने कारवाई करून याठिकाणी बाजार भरवू नये, अशा सूचना दिल्या होत्या. मात्र, या सूचनांकडे दुर्लक्ष करून गुरुवारी पुन्हा बाजार भरविण्यात आल्याने महापालिकेच्या ह प्रभागातील फेरीवाला हटाव पथकाने संध्याकाळी कारवाई केली.
पालिकेने यापूर्वी सूचना देऊनही त्याच ठिकाणी पुन्हा बाजार भरल्याने प्रशासनाच्या कारवाईचा परिणाम कितपत होत आहे, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. दुसरीकडे, कारवाईदरम्यान फेरीवाल्यांच्या सामानाची मोडतोड करण्यात आल्याची माहिती समोर आली असून, या घटनेमुळे फेरीवाले आणि महापालिका प्रशासनातील कारवाईचा मुद्दा चर्चेत आला आहे.
सूचना देऊनही गुरुवारी पुन्हा बाजार
डोंबिवली पश्चिमेतील गरीबाचापाडा भागात अनमोलनगरी गृहसंकुलाजवळील १०० फुटी रिंगरूट रस्त्यावर दर गुरुवारी आठवडी बाजार भरत असल्याचे स्थानिक परिस्थितीवरून दिसून येते. गेल्या अनेक महिन्यांपासून सुरू असलेल्या या बाजाराच्या पार्श्वभूमीवर महापालिकेच्या ह प्रभागाने काही दिवसांपूर्वी संबंधित ठिकाणी कारवाई केली होती.
यावेळी याठिकाणी बाजार भरवू नये, अशा सूचना फेरीवाल्यांना देण्यात आल्या होत्या. त्यामुळे पुढील गुरुवारी या ठिकाणी बाजार भरणार नाही, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात होती. मात्र, गुरुवारी पुन्हा त्याच परिसरात फेरीवाल्यांनी बाजार भरविल्याने प्रशासनाला कारवाई करावी लागली.
महापालिकेच्या सूचनांकडे दुर्लक्ष करून बाजार भरविण्यात आल्याने प्रशासनाने संध्याकाळी फेरीवाला हटाव पथक पाठविले. पथकाने बाजारावर कारवाई करत फेरीवाल्यांचे सामान हटविण्याची प्रक्रिया सुरू केली. या कारवाईदरम्यान काही सामानाची मोडतोड झाल्याची माहितीही समोर आली आहे.
१०० फुटी रिंगरूट रस्त्यावरील बाजाराचा प्रश्न ऐरणीवर
रस्ते हे नागरिकांच्या वाहतुकीसाठी आणि परिसरातील दळणवळणासाठी महत्त्वाचे असतात. अशा रस्त्यांवर बाजार भरविला जात असल्यास पादचारी, वाहनचालक, स्थानिक रहिवासी आणि व्यावसायिकांना विविध अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो. विशेषतः रस्त्याच्या कडेला दुकाने, हातगाड्या किंवा विक्रीचे साहित्य मांडले गेले, तर उपलब्ध जागेचा वापर कसा होत आहे, हा प्रश्न महत्त्वाचा ठरतो.
गरीबाचापाडा येथील अनमोलनगरी गृहसंकुलाजवळील १०० फुटी रिंगरूट रस्त्यावर दर गुरुवारी बाजार भरत असल्याने या जागेच्या वापराबाबत आणि बाजाराच्या व्यवस्थापनाबाबत प्रश्न उपस्थित होत आहेत. बाजार अधिकृत परवानगीने भरविला जातो का, त्यासाठी निश्चित जागा आहे का आणि रस्त्याच्या वाहतुकीवर त्याचा किती परिणाम होतो, याबाबत संबंधित प्रशासनाने स्पष्टता देणे आवश्यक आहे.
रस्त्यांचा नियोजित वापर राखणे आणि नागरिकांना सुरक्षित दळणवळण उपलब्ध करून देणे ही महापालिकेची महत्त्वाची जबाबदारी आहे. त्याचवेळी फेरीवाल्यांबाबतची कारवाई करताना लागू नियम, आवश्यक प्रक्रिया आणि पर्यायी व्यवस्थेचा विचार होणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
गुरुवारी पुन्हा बाजार भरल्याची परिस्थिती समोर आल्यानंतर महापालिकेच्या ह प्रभागातील फेरीवाला हटाव पथकाने संध्याकाळी घटनास्थळी कारवाई केली. यापूर्वी बाजार भरवू नये, अशा सूचना देण्यात आल्या असतानाही बाजार भरल्याने ही कारवाई करण्यात आल्याचे सांगण्यात येत आहे.
कारवाईदरम्यान फेरीवाल्यांचे सामान हटविण्यात आले; मात्र काही सामानाची मोडतोड झाल्याची माहितीही समोर आली आहे. या कारवाईबाबत संबंधित फेरीवाल्यांची अधिकृत भूमिका आणि महापालिका प्रशासनाचे सविस्तर स्पष्टीकरण उपलब्ध नसल्याने घटनेच्या सर्व बाजू स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.
महापालिकेच्या अतिक्रमणविरोधी कारवाईचा उद्देश सार्वजनिक जागेचा नियमानुसार वापर सुनिश्चित करणे हा असतो. मात्र, कारवाई करताना नियमांचे पालन, सामानाची सुरक्षित हाताळणी आणि संबंधित व्यक्तींशी संवाद यांनाही महत्त्व असते. त्यामुळे या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर कारवाईची पद्धत आणि बाजार पुन्हा भरू नये यासाठी कोणत्या उपाययोजना केल्या जाणार, याकडे स्थानिक नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
कारवाईनंतरही बाजार पुन्हा भरत असल्याने अंमलबजावणीचा प्रश्न
या परिसरात अनेक महिन्यांपासून दर गुरुवारी बाजार भरत असल्याचे सांगितले जात आहे. यापूर्वी कारवाई करून सूचना दिल्यानंतरही बाजार पुन्हा भरल्याने केवळ एकदाच कारवाई करण्यापेक्षा सातत्यपूर्ण देखरेख आवश्यक आहे का, असा प्रश्न उपस्थित होतो.
एखाद्या ठिकाणी अनधिकृत बाजार भरत असल्याची तक्रार असल्यास त्याची वस्तुस्थिती तपासणे, संबंधित नियमांनुसार सूचना देणे आणि आवश्यक असल्यास पुढील कारवाई करणे अपेक्षित असते. वारंवार त्याच ठिकाणी बाजार भरत असल्यास त्यामागील कारणे समजून घेणेही महत्त्वाचे ठरते.
प्रशासनाने निश्चित केलेल्या नियमांची अंमलबजावणी सातत्याने झाली, तर सार्वजनिक जागेचा वापर अधिक शिस्तबद्ध राहू शकतो. त्याचवेळी फेरीवाल्यांसाठी नियमांनुसार पर्यायी जागा उपलब्ध आहे का, परवान्याची आवश्यकता काय आहे आणि बाजाराचे नियोजन कसे करता येईल, याचाही विचार केल्यास अशा वादांची पुनरावृत्ती टाळण्यास मदत होऊ शकते.
स्थानिक नागरिकांच्या अपेक्षा काय?
रस्त्यांवरील बाजारांबाबत नागरिकांच्या अपेक्षा वेगवेगळ्या असू शकतात. स्थानिक रहिवाशांना रस्त्यावरून सुरक्षितपणे ये-जा करता यावी, वाहनांची हालचाल सुरळीत राहावी आणि परिसरात स्वच्छता राखली जावी, अशी अपेक्षा असते. दुसरीकडे, फेरीवाल्यांसाठी बाजार हा उदरनिर्वाहाचा स्रोत असतो. त्यामुळे या प्रश्नाकडे केवळ कारवाईच्या दृष्टिकोनातून न पाहता नियोजन आणि नियमबद्ध व्यवस्थेच्या दृष्टीने पाहणेही आवश्यक आहे.
अनमोलनगरी परिसरातील बाजाराबाबत महापालिका प्रशासनाने स्पष्ट भूमिका घेऊन संबंधित नियमांची माहिती सार्वजनिक करणे महत्त्वाचे ठरेल. बाजार भरविण्यास परवानगी आहे की नाही, रस्त्याचा किती भाग मोकळा ठेवणे आवश्यक आहे आणि नियमांचे उल्लंघन झाल्यास कोणती कारवाई होऊ शकते, याबाबत स्पष्टता निर्माण झाल्यास वाद कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
फेरीवाल्यांच्या प्रश्नावर कायमस्वरूपी तोडगा आवश्यक
डोंबिवलीसारख्या झपाट्याने विकसित होणाऱ्या शहरी भागात फेरीवाल्यांची संख्या, नागरिकांची खरेदीची गरज आणि रस्त्यांवरील वाहतूक यांचा समतोल राखणे प्रशासनासाठी महत्त्वाचे आहे. वारंवार कारवाई करूनही एखाद्या ठिकाणी बाजार भरत असेल, तर त्या ठिकाणाची स्थिती, उपलब्ध जागा आणि लागू असलेली फेरीवाला धोरणे तपासून दीर्घकालीन उपाययोजना करणे गरजेचे आहे.
नियमांचे उल्लंघन होत असल्यास प्रशासनाने कायद्यानुसार कारवाई करणे आवश्यक आहे. त्याचवेळी कारवाई पारदर्शक, प्रमाणबद्ध आणि नियमांनुसार व्हावी, अशी अपेक्षाही नागरिकांकडून व्यक्त केली जाऊ शकते. यामुळे सार्वजनिक जागांचे संरक्षण करताना फेरीवाल्यांच्या उदरनिर्वाहाशी संबंधित बाबींचाही योग्य विचार करता येईल.
महापालिकेच्या पुढील भूमिकेकडे लक्ष
गुरुवारी झालेल्या कारवाईनंतर अनमोलनगरी गृहसंकुलाजवळील १०० फुटी रिंगरूट रस्त्यावर पुन्हा बाजार भरू नये यासाठी महापालिका प्रशासन कोणत्या उपाययोजना करणार, हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे. केवळ एका दिवसाची कारवाई न करता नियमित देखरेख, स्पष्ट सूचना आणि नियमांची सातत्यपूर्ण अंमलबजावणी केल्यास परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
या प्रकरणात सामानाची मोडतोड झाल्याच्या माहितीबाबतही अधिकृत स्पष्टीकरण येणे आवश्यक आहे. कारवाईदरम्यान नेमके काय घडले, कोणते साहित्य हटविण्यात आले आणि पुढील काळात बाजारासंदर्भात प्रशासनाची काय भूमिका असेल, याची माहिती स्पष्ट झाल्यास घटनेचे संपूर्ण चित्र समोर येईल.
