पुणे : वारकरी परंपरेचा आध्यात्मिक वारसा आणि आधुनिक काळातील आरोग्य-जागरूकतेचा सुंदर मिलाफ घडवून आणणारी इंडो अथलेटिक्स सोसायटी आयोजित दहावी पुणे–पंढरपूर सायकल वारी यंदा अभूतपूर्व उत्साहात आणि भक्तिमय वातावरणात पार पडली. देहू येथील गाथा मंदिरातून पहाटे प्रस्थान केलेल्या या सायकल वारीत तब्बल २३५० सायकलस्वारांनी सहभाग घेत २३५ किलोमीटरचे अंतर पूर्ण करत पंढरपूर गाठले. यंदा सायकल वारीच्या दहाव्या पर्वानिमित्त विक्रमी सहभाग नोंदवला गेला असून या उपक्रमाने देशातील सर्वात मोठ्या सायकल वारीचा मान अधिक भक्कम केला आहे.
संत तुकाराम महाराज आणि संत ज्ञानेश्वर महाराज यांच्या वारकरी परंपरेचा संदेश घेऊन निघालेल्या या वारीत सहभागी सायकलस्वारांनी “ज्ञानोबा-तुकाराम”, “पांडुरंग हरी” अशा जयघोषात संपूर्ण मार्ग भक्तिमय करून टाकला. एकीकडे विठ्ठल भक्तीचा उत्साह तर दुसरीकडे आरोग्यदायी जीवनशैलीचा संदेश देत ही वारी पुढे सरकत होती.
देशभरातून सायकलप्रेमींचा सहभाग
यंदाच्या वारीत महाराष्ट्रासह कर्नाटक, गोवा, गुजरात, मध्य प्रदेश, तेलंगणा, छत्तीसगड आणि इतर राज्यांतील सायकलप्रेमींनी उत्स्फूर्त सहभाग घेतला. विशेष म्हणजे जवळपास ३०० महिला सायकलस्वार आणि १०० हून अधिक बालसायकलस्वारांनी या आव्हानात्मक प्रवासात सहभाग नोंदवून सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले.
सायकल वारीत पीसीएमसीचे बापूसाहेब गायकवाड, एमआयडीसीचे अधिकारी प्रकाश शेटबाळे, उद्योजक अन्नारे बिरादार, तात्यासाहेब शेवाळे, डॉ. संदीप सानप, अनिल सानप, महाराष्ट्र राज्याचे शिक्षण संचालक श्रीराम पानझाडे तसेच आयएएस अधिकारी गजानन खैरे, अजित पाटील, गणेश भुजबळ यांच्यासह अनेक मान्यवर सहभागी झाले होते.
आरोग्य, पर्यावरण आणि संस्कृतीचा संदेश
सायकल वारी केवळ धार्मिक उपक्रम नसून पर्यावरण संवर्धन, इंधन बचत, निरोगी जीवनशैली आणि सामाजिक एकात्मतेचा संदेश देणारी चळवळ बनली आहे. वाढत्या प्रदूषणाच्या पार्श्वभूमीवर सायकलचा वापर वाढविणे आणि नागरिकांमध्ये फिटनेसची जाणीव निर्माण करणे हा या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश आहे.
वारीदरम्यान विविध ठिकाणी स्वयंसेवक, वैद्यकीय पथके, पाणीपुरवठा केंद्रे आणि सुरक्षा यंत्रणा सज्ज ठेवण्यात आल्या होत्या. सहभागींच्या सुरक्षिततेसाठी संपूर्ण मार्गावर विशेष नियोजन करण्यात आले होते.
७ जणांपासून सुरू झालेली प्रेरणादायी वाटचाल
इंडो अथलेटिक्स सोसायटीचे वारी प्रमुख गिरीराज उमरीकर यांनी सांगितले की, २०१६ मध्ये अवघ्या ७ सायकलस्वारांसह सुरू झालेल्या या उपक्रमाने आज राष्ट्रीय स्तरावरील चळवळीचे रूप घेतले आहे.
२०१७ मध्ये २४, २०१८ मध्ये १६०, २०१९ मध्ये सुमारे ५०० आणि कोविड काळातही २०२१ मध्ये १७५ सायकलस्वारांनी हा प्रवास पूर्ण केला. त्यानंतर २०२२ मध्ये १२००, २०२३ मध्ये १५००, २०२४ मध्ये १७५०, २०२५ मध्ये १९५० आणि यंदा विक्रमी २३५० हून अधिक सायकलस्वार सहभागी झाले.
संस्थापक सदस्य गजानन खैरे यांनी सांगितले की, “सायकल वारी हा आता केवळ क्रीडा किंवा धार्मिक कार्यक्रम राहिलेला नाही, तर तो आरोग्य, शिस्त, सामाजिक बांधिलकी आणि भारतीय संस्कृतीचा उत्सव बनला आहे.”
पंढरीच्या दिशेने भक्तीचा आणि फिटनेसचा प्रवास
पुणे ते पंढरपूर या दीर्घ प्रवासादरम्यान सहभागी सायकलस्वारांनी शिस्त, चिकाटी आणि सामूहिकतेचे उत्कृष्ट दर्शन घडवले. अनेकांनी हा प्रवास स्वतःच्या फिटनेससाठी, काहींनी विठ्ठल भक्तीपोटी तर काहींनी पर्यावरण जनजागृतीसाठी केला.
या उपक्रमामुळे युवकांमध्ये सायकलिंगबद्दल आकर्षण वाढत असून ग्रामीण भागातही सायकल संस्कृती रुजविण्यास मोठी मदत होत आहे. आगामी काळात या वारीत आणखी मोठ्या प्रमाणावर सहभाग वाढण्याची अपेक्षा आयोजकांनी व्यक्त केली आहे.
दहाव्या पुणे–पंढरपूर सायकल वारीने भक्ती, फिटनेस, पर्यावरण संरक्षण आणि सामाजिक एकतेचा संदेश देत नवा इतिहास रचला असून देशभरातील सायकलप्रेमींसाठी हा उपक्रम प्रेरणादायी ठरत आहे.
