नवी दिल्ली : सध्या सोशल मीडिया आणि रिल्सच्या युगात तरुणाई मोठ्या प्रमाणावर विविध प्रकारच्या डिजिटल कंटेंटकडे आकर्षित होत आहे. काही सेकंदांच्या व्हिडीओमधून यश, पैसा आणि प्रसिद्धी मिळवण्याची स्वप्ने दाखवली जात असताना, यशासाठी शॉर्टकटचा मार्ग स्वीकारू नका, मेहनत आणि संघर्षाला पर्याय नाही, असा महत्त्वपूर्ण संदेश पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी Gen-Z पिढीला दिला.
माजी राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या ‘ट्रिम्फ ऑफ द इंडियन रिपब्लिक: माय लाइफ, माय स्ट्रगल्स’ या आत्मचरित्राच्या प्रकाशनावेळी पंतप्रधान मोदी बोलत होते. यावेळी त्यांनी रामनाथ कोविंद यांच्या जीवनप्रवासातील संघर्ष, साधेपणा, सामाजिक बांधिलकी आणि देशसेवेचे विविध पैलू उलगडून सांगितले. त्याचबरोबर आजच्या तरुण पिढीला सोशल मीडिया, रिल्स आणि शॉर्टकटच्या मानसिकतेपासून सावध राहण्याचा सल्लाही दिला.
रिल्सच्या जमान्यात शॉर्टकटपासून सावध राहा!
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी तरुणांना आवाहन करताना सांगितले की, “रिल्सचा जमाना आहे. सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर्स तुम्हाला कुठेही घेऊन जातात. शॉर्टकटचा मार्ग अवलंबू नका.”
आज सोशल मीडियावर काही क्षणांत लोकप्रिय होणाऱ्या व्यक्तींकडे तरुण मोठ्या प्रमाणावर आकर्षित होतात. मात्र सोशल मीडियावर दिसणारे यश आणि प्रत्यक्ष आयुष्यातील यश यामध्ये मोठा फरक असतो. सातत्य, मेहनत, संयम, ज्ञान आणि योग्य दिशेने केलेले प्रयत्न यांच्यामुळेच दीर्घकाळ टिकणारे यश मिळते, असा संदेश मोदींनी दिला. तरुणांनी सोशल मीडिया वापरताना विवेक ठेवावा आणि केवळ प्रसिद्ध व्यक्तींच्या प्रभावाखाली न जाता त्यांच्या जीवनातील संघर्ष आणि अनुभवांमधून शिकावे, असेही त्यांनी सुचवले.
शॉर्टकटऐवजी आत्मचरित्र वाचा
पंतप्रधान मोदींनी यावेळी रेल्वे स्थानकांवर दिल्या जाणाऱ्या एका संदेशाचा संदर्भ देत “A shortcut will cut you short” असा अर्थपूर्ण संदेश दिला. योग्य मार्ग सोडून घेतलेला चुकीचा शॉर्टकट अनेकदा नुकसानकारक ठरू शकतो.
आयुष्यात पुढे जायचे असेल, दुसऱ्यांच्या अनुभवातून शिकायचे असेल तर आपल्या आवडत्या व्यक्तींची आत्मचरित्रे वाचली पाहिजेत. आत्मचरित्रांमधून केवळ त्या व्यक्तीचे जीवन समजत नाही, तर त्या व्यक्तीने अनुभवलेल्या काळातील सामाजिक, राजकीय आणि ऐतिहासिक परिस्थितीचीही ओळख होते, असे मोदींनी सांगितले. वाचन ही केवळ ज्ञान मिळवण्याची प्रक्रिया नसून, दुसऱ्यांच्या अनुभवातून स्वतःचे आयुष्य समृद्ध करण्याचा मार्ग आहे, असा संदेशही त्यांच्या भाषणातून मिळाला.
नव्या पिढीने रामनाथ कोविंद यांचा जीवनप्रवास जाणून घ्यावा
रामनाथ कोविंद यांच्याशी आपले जुने संबंध असल्याचे सांगत मोदी म्हणाले की, राष्ट्रपती म्हणून कोविंद यांनी त्यांना नेहमी मार्गदर्शन केले. त्यांच्या जीवनप्रवासात समाज आणि राष्ट्रासाठी केलेले योगदान अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
कोविंद यांचे जीवन नव्या पिढीसाठी प्रेरणादायी आहे. त्यामुळे त्यांच्या जीवनातील अनुभव त्यांनी स्वतःच्या शब्दांत मांडलेल्या पुस्तकातून तरुणांनी जाणून घ्यावेत. संघर्षातून उभे राहून सर्वोच्च घटनात्मक पदापर्यंत पोहोचलेल्या व्यक्तीचा प्रवास तरुणांना अनेक महत्त्वाचे धडे देऊ शकतो, असे मोदींनी अधोरेखित केले.
संघर्ष वैयक्तिक; विजय मात्र भारताच्या लोकशाहीचा
रामनाथ कोविंद यांनी त्यांच्या आत्मचरित्राला दिलेले नाव अत्यंत अर्थपूर्ण असल्याचे मोदींनी सांगितले. जीवनातील संघर्ष वैयक्तिक असला तरी त्या संघर्षातून मिळालेली उंची आणि यश हे व्यापक अर्थाने भारताच्या लोकशाहीचे यश असल्याचे त्यांनी नमूद केले. सामान्य सामाजिक आणि आर्थिक पार्श्वभूमीतून आलेली व्यक्ती देशाच्या सर्वोच्च घटनात्मक पदापर्यंत पोहोचू शकते, ही भारतीय लोकशाहीची ताकद असल्याचेही या निमित्ताने अधोरेखित झाले.
आईच्या आठवणीने मोदी झाले भावूक
रामनाथ कोविंद यांच्या जीवनातील संघर्ष सांगताना पंतप्रधान मोदी भावूक झाले. कोविंद यांच्या बालपणी त्यांच्या घराला आग लागली होती. त्या कठीण प्रसंगी त्यांच्या आईने घरातील वस्तू वाचवण्याचा प्रयत्न केला. या दुर्दैवी घटनेत त्यांच्या आईचा मृत्यू झाला.
अल्पवयात आईला गमावण्याचे दुःख किती मोठे असेल, याची जाणीव व्यक्त करताना मोदींनी स्वतःच्या आईचीही आठवण काढली. आपली आई शंभर वर्षांहून अधिक काळ जगली आणि आशीर्वाद देत राहिली, तरीही आजही तिची उणीव जाणवते, असे सांगताना मोदी भावूक झाले. या प्रसंगातून आई, कुटुंब आणि जीवनातील संघर्ष यांचे महत्त्व अधोरेखित झाले.
मेहनतीच्या जोरावर सर्वोच्च शिखर गाठले
रामनाथ कोविंद यांनी आयुष्यात अत्यंत मेहनत केली आणि संघर्षातून देशाच्या सर्वोच्च घटनात्मक पदापर्यंत मजल मारली. सामान्य परिस्थितीतून आलेल्या व्यक्तीने भारताच्या राष्ट्रपतीपदापर्यंत पोहोचणे ही प्रेरणादायी बाब असल्याचे मोदींनी सांगितले.
राष्ट्रपती झाल्यानंतरही कोविंद यांनी आपली विनम्रता आणि मातीशी असलेले नाते कायम ठेवले. गावाला भेट दिल्यानंतर त्यांनी आपल्या गुरुंचे आशीर्वाद घेतले, गावच्या मातीचे दर्शन घेतले आणि गावातील नागरिकांचे आभार मानले. राष्ट्रपतीपदासारख्या सर्वोच्च पदावर पोहोचल्यानंतरही आपल्या मुळांशी जोडलेले राहण्याचा त्यांचा हा गुण देशासाठी प्रेरणादायी असल्याचे मोदींनी नमूद केले.
तरुणांसाठी संदेश — प्रसिद्धीपेक्षा व्यक्तिमत्त्व घडवा
आजच्या डिजिटल युगात काही क्षणांची प्रसिद्धी मिळवणे सोपे झाले आहे; मात्र आयुष्यभर टिकणारे व्यक्तिमत्त्व घडवण्यासाठी वेळ, मेहनत आणि संयम आवश्यक आहे. सोशल मीडियावरील प्रत्येक गोष्ट आदर्श मानण्याऐवजी तरुणांनी यशस्वी व्यक्तींच्या संघर्षाचा अभ्यास करावा, वाचनाची सवय लावावी आणि स्वतःच्या ध्येयावर लक्ष केंद्रित करावे, हा मोदींच्या संदेशाचा गाभा आहे.
रिल्स काही सेकंदांचे मनोरंजन देऊ शकतात; मात्र आत्मचरित्रे आयुष्यभरासाठी विचार देऊ शकतात. इतरांच्या यशामागील संघर्ष समजून घेतल्यास तरुणांना स्वतःच्या आयुष्यातील अडचणींवर मात करण्याची प्रेरणा मिळू शकते.
‘शॉर्टकट’ नव्हे, तर सातत्य हाच यशाचा खरा मार्ग
पंतप्रधान मोदींच्या संदेशातून एक स्पष्ट विचार समोर आला—यश मिळवण्यासाठी कोणताही जादूचा शॉर्टकट नसतो. संघर्ष, अपयश, मेहनत, शिस्त, ज्ञान आणि सातत्य या गोष्टींच्या आधारावर उभे केलेले यश अधिक मजबूत आणि टिकाऊ असते.
रामनाथ कोविंद यांचा जीवनप्रवास याच विचाराचे उदाहरण आहे. सामान्य परिस्थितीतून सुरू झालेला प्रवास देशाच्या राष्ट्रपतीपदापर्यंत पोहोचला. त्यामुळे आजच्या Gen-Z पिढीने सोशल मीडिया ट्रेंडच्या मागे धावण्याऐवजी आपल्या ध्येयाच्या दिशेने सातत्याने वाटचाल करावी, ज्ञान मिळवावे आणि संघर्षातून शिकावे, असा प्रेरणादायी संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला.
रिल्स पाहताना वेळ घालवण्यापेक्षा प्रेरणादायी आत्मचरित्र वाचा, शॉर्टकट शोधण्यापेक्षा योग्य मार्ग निवडा आणि क्षणिक प्रसिद्धीपेक्षा आयुष्यभर टिकणारे यश मिळवा—हा पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा Gen-Z साठी महत्त्वाचा कानमंत्र ठरला.
