मुंबई : मुंबई महानगर प्रदेशातील वाढती वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी आणि पर्यावरणपूरक सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था उभारण्यासाठी महत्त्वाकांक्षी ठरणाऱ्या ‘मुंबई वॉटर मेट्रो’ प्रकल्पाला मोठी गती मिळाली आहे. Maharashtra Maritime Board आणि नॉर्वेस्थित सागरी तंत्रज्ञान कंपनी Hyke AS यांच्यात या प्रकल्पासाठी सामंजस्य करार (MoU) करण्यात आला आहे.
या करारामुळे मुंबई आणि आसपासच्या भागांमध्ये आधुनिक फेरी सेवा सुरू करण्याचा मार्ग मोकळा झाला असून, जलवाहतुकीच्या माध्यमातून रस्ते आणि रेल्वे वाहतुकीवरील ताण मोठ्या प्रमाणात कमी करण्याचे उद्दिष्ट आहे. हा प्रकल्प देशातील आधुनिक आणि शाश्वत जलवाहतुकीच्या नव्या पर्वाची सुरुवात ठरेल, असा विश्वास मुख्यमंत्री Devendra Fadnavis यांनी व्यक्त केला.
मुख्यमंत्री म्हणाले की, “मुंबईसारख्या महानगरात जलमार्गांचा प्रभावी वापर केल्यास विद्यमान वाहतूक व्यवस्थेवरील ताण कमी होईल. गेल्या दशकभरापासून राज्य सरकार शाश्वत जलवाहतुकीच्या संकल्पनेवर सातत्याने काम करत आहे. मुंबई महानगर प्रदेशासाठी व्यापक पायाभूत आराखडा तयार करण्यात आला असून, भविष्यात देशभरात अशा वाहतूक व्यवस्थेची मागणी वाढणार आहे.”
या प्रकल्पाअंतर्गत अत्याधुनिक आणि पर्यावरणपूरक फेरी बोटींचा वापर केला जाणार आहे. विशेष म्हणजे, Hyke AS कंपनीने महाराष्ट्रात जहाजबांधणी सुविधा उभारण्याबाबतही स्वारस्य दाखवले आहे. त्यामुळे राज्यात सागरी उद्योग, जहाजबांधणी आणि कौशल्य विकासाला मोठी चालना मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
Nitesh Rane यांनी या प्रकल्पाला महाराष्ट्राच्या सागरी विकासातील मोठे पाऊल असल्याचे म्हटले. “आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या कंपनीसोबतची भागीदारी राज्यातील बंदर विकास, जहाजबांधणी आणि सागरी क्षेत्रातील रोजगार निर्मितीसाठी महत्त्वपूर्ण ठरेल,” असे त्यांनी नमूद केले. दरम्यान, मुंबई महानगर प्रदेशासाठी तयार करण्यात आलेल्या सविस्तर प्रकल्प अहवालानुसार (DPR), सध्या अस्तित्वात असलेल्या २१ जलमार्गांवरील २४ टर्मिनल्सचे आधुनिकीकरण करण्यात येणार आहे. याशिवाय १० नवीन मार्गांवर २१ नवीन टर्मिनल्स उभारण्याची योजना आहे. हा अहवाल Kochi Metro Rail Limited यांच्या माध्यमातून तयार करण्यात आला आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, मुंबईतील किनारी आणि खाडी मार्गांचा वापर करून जलवाहतूक विकसित केल्यास प्रवासाचा वेळ कमी होईल, इंधन बचत होईल आणि प्रदूषणातही घट होईल. विशेषतः रोजच्या गर्दीच्या वेळेत प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळू शकतो.
या प्रकल्पामुळे मुंबईतील सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेला एक नवे आणि आधुनिक स्वरूप मिळणार असून, भविष्यात देशातील इतर महानगरांसाठीही मुंबईचा हा मॉडेल आदर्श ठरू शकतो, असे मत व्यक्त केले जात आहे. एकूणच, मुंबई वॉटर मेट्रो प्रकल्प हा केवळ वाहतूक प्रकल्प नसून महाराष्ट्राच्या सागरी आणि शहरी विकासाला नवी दिशा देणारा महत्त्वाकांक्षी उपक्रम मानला जात आहे.
