नाशिक | महाराष्ट्रातील भाजप सरकारकडून कुंभमेळ्याच्या आयोजनाच्या नावाखाली नाशिकमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड केली जात असल्याचा गंभीर आरोप करण्यात येत आहे. विशेष म्हणजे या वृक्षतोडीचे मंत्री गिरीश महाजन उघडपणे समर्थन करत असल्याने राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे. पर्यावरणसंवर्धनाच्या नावाने घोषणा करणारे सरकार प्रत्यक्षात एसटीपी (सांडपाणी प्रक्रिया) कामाच्या आडून वृक्षतोड लपवण्याचा प्रयत्न करत आहे, ही बाब अधिकच धक्कादायक असल्याचे टीकाकारांचे म्हणणे आहे.
ही बाब केवळ पर्यावरणविरोधी नाही, तर हिंदू धर्माच्या मूलभूत तत्त्वांवर घाला घालणारी असल्याचा आरोप होत आहे. हिंदू धर्मात निसर्ग हा उपभोगाचा विषय नसून तो पूजनीय आणि संरक्षणाचा विषय मानला जातो.
याच भावनेचा सार वेदांत एका वाक्यात स्पष्टपणे मांडलेला आहे —
“वृक्षो रक्षन्ति रक्षितः”
अर्थात, जो वृक्षांचे रक्षण करतो, त्याचे रक्षण वृक्ष करतात.
वेद–उपनिषदांचा स्पष्ट संदेश
अथर्ववेदात पृथ्वीला माता मानत म्हटले आहे —
“माता भूमिः पुत्रोऽहं पृथिव्याः”
(अथर्ववेद 12.1.12)
जर पृथ्वी माता आहे, तर तिच्या कुशीत वाढणाऱ्या वृक्षांची कत्तल करणे म्हणजे मातृहिंसा नाही काय? असा थेट सवाल उपस्थित केला जात आहे. ऋग्वेदातील “वनस्पतये नमः” ही प्रार्थना आजही जिवंत आहे; मात्र प्रत्यक्षात त्याच वनस्पतींच्या मुळावर घाव घातला जात असल्याचे चित्र आहे.
संतपरंपरेचा थेट अपमान
संत तुकाराम महाराजांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले आहे —
“वृक्षवल्ली आम्हां सोयरे, वनचरे”
वृक्ष जर आप्त आणि सगेसोयरे असतील, तर त्यांची कत्तल करणारे धर्मरक्षक नव्हे, तर धर्मभक्षक ठरतात, असा कठोर आरोप या निमित्ताने होत आहे. आज घडत असलेली वृक्षतोड म्हणजे संतपरंपरेचा, वारकरी संस्कृतीचा आणि हिंदू तत्त्वज्ञानाचा उघड अपमान असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
कुंभमेळ्याचा खरा अर्थ विसरला?
कुंभमेळा म्हणजे —
✔ आत्मसंयम
✔ शुद्धी
✔ नम्रता
✔ निसर्गाशी एकरूपता
परंतु वृक्ष तोडून, नद्या प्रदूषित करून आणि निसर्ग नष्ट करून कुंभमेळा आयोजित केला जात असेल, तर भाजपाला हिंदू धर्माचे मर्मच समजलेले नाही, असे तीव्र शब्दांत म्हटले जात आहे. या कृतीतून भाजप सरकार आणि मंत्री गिरीश महाजन यांची भूमिका हिंदू धर्मविरोधीच असल्याचे स्पष्ट होते, असा आरोप करण्यात येत आहे.
इतिहास आणि भविष्याचा इशारा
वनवासाच्या काळात भगवान श्रीराम, माता सीता आणि लक्ष्मण यांना याच वृक्षांनी आश्रय दिला, ही भूमी ऋषी-मुनींच्या तपश्चर्येची साक्षीदार आहे. आज त्या पवित्र भूमीवरील वृक्षांची कत्तल होत असल्याने संताप व्यक्त केला जात आहे.
“वृक्षो रक्षन्ति रक्षितः” या तत्त्वाचा विसर पडल्यास इतिहासच नव्हे तर भविष्यही रक्षण करणार नाही, असा थेट इशारा भाजपच्या नेत्यांना देण्यात येत आहे.
वाढता जनआक्रोश
या मुद्द्यावरून पर्यावरणप्रेमी, साधुसंत, सामाजिक कार्यकर्ते आणि नागरिकांमध्ये अस्वस्थता वाढत असून, येत्या काळात या वृक्षतोडीविरोधात आंदोलन तीव्र होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
